Во 2025 година, Министерството за образование и наука (МОН) направи значаен исчекор во начинот на кој државата ги вреднува и користи своите стипендисти во странство. Наместо да се третираат како „одлив на мозоци“, преку стратешкото партнерство со Здружението „Мостови до дома“, тие беа активирани како силна, дигитална и високообразована работна сила која работи директно и веднаш во интерес на македонските граѓани.
Овој иновативен модел ѝ овозможува на државата да го користи знаењето на своите најдобри кадри без да чека нивно физичко враќање, обезбедувајќи конкретни и мерливи придобивки уште денес.
Реални резултати: Што изградија стипендистите за Македонија?
Партнерството не остана само формална заложба, туку резултираше со развој и имплементација на конкретни дигитални решенија со висока општествена вредност.
1. AI агент за Државниот завод за статистика
Стипендистите развиваат напреден AI агент кој пребарува и обработува податоци од над 1.600 статистички табели, обезбедувајќи брзи, прецизни и разбирливи одговори. Алатката значително го унапредува креирањето политики засновани на докази и ја демократизира статистиката, овозможувајќи полесен пристап до клучни податоци за институциите, истражувачите и граѓаните.
2. Дигитален пристап до правдата
(Комисија за заштита од дискриминација)
Развиен е AI асистент кој ги води граѓаните чекор по чекор низ процесот на пријавување дискриминација. Со ова решение, правната заштита станува побрза, појасна и значително подостапна за сите граѓани.
Развиен е AI асистент кој ги води граѓаните чекор по чекор низ процесот на пријавување дискриминација. Со ова решение, правната заштита станува побрза, појасна и значително подостапна за сите граѓани.
3. Дигитален мост за младите – платформа за менторство
Лансирана е платформата mentorship.mostovi.mk, веб-апликација која автоматски ги поврзува студентите во Македонија со успешни професионалци и експерти од дијаспората, овозможувајќи директен и структуриран трансфер на знаење, искуство и поддршка.
4. Светска наука – достапна дома
(Соработка меѓу Универзитетот во Бристол и УКИМ)
Воспоставен е „научен коридор“ помеѓу Универзитетот во Бристол и Институтот за физика при УКИМ, со што македонските научници добиваат пристап до најсовремена истражувачка опрема, методологии и меѓународни научни ресурси.
Воспоставен е „научен коридор“ помеѓу Универзитетот во Бристол и Институтот за физика при УКИМ, со што македонските научници добиваат пристап до најсовремена истражувачка опрема, методологии и меѓународни научни ресурси.
Флексибилен модел на исполнување на обврските
Со Меморандумот за соработка потпишан помеѓу Министерството за образование и наука и Здружението „Мостови до дома“, на стипендистите им се овозможува своите договорни обврски кон државата да ги исполнуваат преку работа на овие проекти – од каде било во светот.
На овој начин, Република Северна Македонија го користи нивното знаење веднаш, наместо да чека нивно физичко враќање, создавајќи модерен, ефикасен и одржлив модел на соработка со дијаспората.
2025 година низ бројки: Факти за успехот
Стипендистите не добиваат финансиски надомест за ангажманот на овие проекти – ова претставува нивен директен „поврат“ на инвестицијата што државата ја вложила во нивното образование.
Според официјалниот систем за следење на придонесот:
-
386.950 евра – вкупна вредност на услугите што државата ги добила досега
-
4.387 часови донирана високостручна работа од експерти во САД, Обединетото Кралство и ЕУ
-
11 реализирани проекти во областа на здравството, статистиката и правдата
-
0 денари дополнителен трошок за државниот буџет
Планови за 2026 година
Врз основа на успешните резултати во 2025 година, во 2026 година се планира проширување на моделот со нови проекти, вклучително и:
-
дигитализација на судските процеси во Кривичниот суд,
-
имплементација на иновативни едукативни програми за ресоцијализација во КПУ Идризово.
📄 Преземете го целосниот извештај: [Линк]
🎓 Сте биле стипендист?
Приклучете се на мрежата на [Mostovi.mk] и станете дел од заедницата што го гради мостот меѓу знаењето и државата.
Приклучете се на мрежата на [Mostovi.mk] и станете дел од заедницата што го гради мостот меѓу знаењето и државата.